Trouwen in Nederland: alle regels en stappen op een rij

In Nederland mogen jullie trouwen als jullie allebei 18 jaar of ouder zijn, niet al getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben en geen directe familie van elkaar zijn. Jullie melden het huwelijk minimaal 2 weken en maximaal een jaar van tevoren bij de gemeente waar je trouwt. Jullie hebben 2 tot 4 meerderjarige getuigen nodig, en een trouwambtenaar voltrekt het huwelijk. Hieronder lees je per stap wat de wet vraagt, welke papieren je nodig hebt, wat er per gemeente verschilt en wat er juridisch verandert zodra jullie "ja" zeggen.

Kort samengevat

• Voorwaarden: jullie zijn allebei minimaal 18 jaar, niet al getrouwd, staan niet onder curatele (of hebben toestemming) en zijn geen ouder en kind, grootouder en kleinkind of broers en zussen van elkaar.
• Melding: jullie melden het voorgenomen huwelijk (vroeger ondertrouw) bij de gemeente waar je trouwt. De wet vraagt minimaal 2 weken, maar veel gemeenten willen het eerder hebben, soms 12 weken.
• Getuigen: minimaal 2 en maximaal 4, allemaal 18 jaar of ouder.
• Kosten: die verschillen sterk per gemeente, dag en locatie. Doordeweeks is meestal goedkoper dan op zaterdag of zondag.
• Gevolgen: sinds 1 januari 2018 trouw je automatisch in beperkte gemeenschap van goederen, tenzij jullie bij de notaris huwelijkse voorwaarden laten opstellen.

Wie mag er trouwen in Nederland?

De wettelijke voorwaarden zijn voor iedereen gelijk, in welke gemeente je ook trouwt. Volgens de voorwaarden op Rijksoverheid.nl moeten jullie aan het volgende voldoen:

1. Allebei 18 jaar of ouder. Trouw je jonger dan 18 in het buitenland, dan erkent de Nederlandse overheid dat huwelijk pas als jullie allebei 18 zijn.
2. Niet al getrouwd of geregistreerd partner. Ben je eerder getrouwd geweest, dan moet de ontbinding goed geregistreerd zijn (zie de documenten verderop).
3. Niet onder curatele. Staat een van jullie wel onder curatele, dan is toestemming nodig van de curator of de kantonrechter.
4. Geen directe familie. Ouder en kind, grootouder en kleinkind en broers en zussen mogen niet met elkaar trouwen.

Voor neven, nichten, ooms en tantes geldt een extra stap. Zij mogen wel trouwen, maar moeten bij de ambtenaar van de burgerlijke stand een beëdigde verklaring afleggen dat ze allebei uit vrije wil voor het huwelijk kiezen. Voldoe je niet aan een van de voorwaarden, bijvoorbeeld omdat jullie door adoptie broer en zus zijn, dan kan de minister van Justitie en Veiligheid alsnog toestemming geven. Dat heet huwelijksdispensatie.

Trouwen jullie als twee mannen of twee vrouwen, dan gelden precies dezelfde regels. Gaan jullie later in het buitenland wonen, houd er dan rekening mee dat niet elk land zo'n huwelijk erkent; Rijksoverheid noemt dat ook bij de voorwaarden.

Huwelijk of geregistreerd partnerschap?

De stappen bij de gemeente zijn voor beide vrijwel gelijk. De verschillen zitten in de details: bij een huwelijk geven jullie elkaar verplicht het ja-woord, bij een partnerschap niet. En een huwelijk beëindig je altijd via de rechter, terwijl dat bij een partnerschap niet altijd nodig is. Een bestaand geregistreerd partnerschap kan de gemeente omzetten in een huwelijk; andersom kan niet.

Van melding tot ja-woord: de stappen

De volgorde is overal hetzelfde, al verschillen de termijnen en systemen per gemeente. Zo pakken jullie het aan:

1. Kies de gemeente, datum en locatie. De melding doe je bij de gemeente waar jullie trouwen, niet per se waar je woont. Veel gemeenten laten je bij de melding meteen de datum, tijd en plek reserveren. In Maassluis staat het zelfs zo: weet eerst waar en wanneer je trouwt, en doe dan de melding.
2. Kies je getuigen. Jullie geven hun gegevens en een kopie van hun identiteitsbewijs bij de melding door.
3. Doe de melding voorgenomen huwelijk. Bij de meeste gemeenten kan dat online met DigiD, mits jullie allebei in de Basisregistratie Personen (BRP) staan. De wet vraagt minimaal 2 weken voor de trouwdatum, maar gemeenten hanteren vaak een ruimere planning.
4. Regel de ceremonie. Kies een trouwambtenaar of BABS, plan een kennismakingsgesprek en spreek af hoe de ceremonie verloopt.
5. Denk na over huwelijkse voorwaarden. Willen jullie niet in gemeenschap van goederen trouwen, dan moet de notaris de akte vóór de trouwdag opstellen.
6. Trouw. De trouwambtenaar voltrekt het huwelijk in het bijzijn van de getuigen, jullie zeggen "ja" en tekenen samen met de getuigen de huwelijksakte.

Hoe vroeg moet je het melden?

Hier zit het grootste verschil tussen gemeenten. Een paar voorbeelden:

In Rijswijk is de melding gratis en kan die vanaf een jaar tot uiterlijk 6 weken vóór de trouwdag. Den Haag vraagt minimaal 12 weken. Ons advies: meld zodra jullie datum en locatie vastliggen. Populaire zaterdagen in mei tot en met september zijn bij gemeenten én trouwlocaties vaak snel vol.

Welke documenten heb je nodig?

Wie in Nederland geboren is en in de BRP staat, heeft weinig papierwerk. De gemeente controleert jullie geboortegegevens zelf in de BRP. Bij de melding vragen gemeenten zoals Den Haag en Maassluis in elk geval:

• een geldig identiteitsbewijs van jullie allebei: paspoort, Nederlandse ID-kaart, ID-kaart of paspoort uit een EER-land of een Nederlands vreemdelingendocument;
• een geldig identiteitsbewijs van elke getuige;
• het ingevulde en ondertekende meldingsformulier, met gegevens van jullie ouders en getuigen (zoals geboortedatum en geboorteplaats).

In sommige situaties komt er iets bij:

• Eerder getrouwd? Dan moet de echtscheidingsakte, de overlijdensakte van je vorige partner of de akte van ontbinding van het partnerschap juist in de BRP staan. In MijnOverheid kun je controleren of dat zo is.
• Korter dan een jaar in de BRP ingeschreven? Dan vraagt de gemeente een recente verklaring dat je ongehuwd bent.
• Onder curatele of minderjarig? Dan is een toestemmingsbewijs nodig, zoals Rijswijk vermeldt.

Tip: check in MijnOverheid ruim voor de melding of al je gegevens kloppen. Een ontbrekende echtscheidingsakte of buitenlandse geboorteakte laten registreren kost tijd, en zonder die registratie kan de melding niet door.

Trouwen met een partner uit het buitenland

Is een van jullie in het buitenland geboren, heeft een van jullie een andere nationaliteit of woont een van jullie in het buitenland? Dan is er meer voorbereiding nodig. De basisvoorwaarden blijven hetzelfde, maar het bewijs ervan komt uit een ander land.

• In het buitenland geboren, nu in Nederland ingeschreven. Laat je buitenlandse geboorteakte eerst registreren in de BRP. Pas daarna kun je de melding doen.
• Geboren en wonend in het buitenland. Rijswijk vraagt dan naast het formulier en identiteitsbewijzen ook een geboorteakte en een verklaring van woonplaats en burgerlijke staat.
• Allebei woonachtig in het buitenland. Dat kan, als minimaal een van jullie de Nederlandse nationaliteit heeft. De melding gaat dan via de gemeente Den Haag, die het voornemen doorstuurt naar de gemeente waar jullie willen trouwen. Reken op minimaal 12 weken vooraf.

Welke papieren precies nodig zijn, hangt af van het land van herkomst. Utrecht raadt aan om bij buitenlandse woon- of huwelijksgeschiedenis eerst te bellen en te overleggen, via 14 030. Vraag bij dat gesprek meteen na of buitenlandse akten gelegaliseerd, van een apostille voorzien of vertaald moeten worden, en hoe recent ze mogen zijn. Zo voorkom je dat je een document twee keer moet aanvragen in het buitenland.

Heeft de partner zonder Nederlandse nationaliteit nog geen verblijfsvergunning, dan kan de gemeente bij de melding ook naar verblijfsgegevens vragen. Plan hier dus extra tijd voor en begin eerder dan de minimale termijn.

Getuigen, trouwambtenaar en locatie

Getuigen

Jullie hebben minimaal 2 en maximaal 4 getuigen nodig, allemaal 18 jaar of ouder. Vrienden, familie, ouders: het mag allemaal. Hebben jullie zelf geen getuigen, dan kan in Rijswijk een gemeenteambtenaar getuige zijn. Vraag na of jouw gemeente dat ook doet.

De trouwambtenaar

Jullie kunnen trouwen bij een trouwambtenaar van de gemeente of een buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand (BABS) uit een andere gemeente kiezen. Volgens Súdwest-Fryslân kan dat onder voorwaarden, zoals benoeming door die andere gemeente en beëdiging door de rechtbank. Ook een bekende kan jullie trouwen, als die voor één dag tot BABS wordt benoemd. Hoe je de juiste persoon vindt, lees je in onze gids trouwambtenaar kiezen: gemeente, BABS of een bekende. En wil je weten hoe zo'n traject loopt, van eerste kennismaking tot de ceremonie, kijk dan bij een trouwambtenaar kiezen van kennismaking tot ceremonie.

De locatie

Trouwen kan in het stadhuis of gemeentehuis, maar de meeste gemeenten staan ook andere plekken toe: een kasteel, een boerderij, een strand of jullie eigen tuin. Sommige gemeenten werken met vaste trouwlocaties, andere laten je een eigen locatie aanvragen waarvoor de gemeente toestemming geeft. Ga je voor een plek buiten de deur, zorg dan voor een goed plan B bij slecht weer; ons stuk over buiten trouwen in Nederland zet de regels en valkuilen op een rij. Zoek je iets dat echt anders is, kijk dan bij trouwen op een bijzondere locatie.

Een kerkelijke of persoonlijke ceremonie mag erbij, maar juridisch telt alleen het huwelijk dat de trouwambtenaar voltrekt. Alleen dan maakt de gemeente een huwelijksakte op, het officiële bewijs dat jullie getrouwd zijn. Lees voor de kerk ook hoe je een kerkelijke trouwlocatie vindt en voor een eigen invulling hoe je een persoonlijke ceremonie regelt.

Jullie trouwlocatie vinden

Staan de regels helder, dan begint het leuke deel: de plek kiezen. Op iktrouwmetjou.nl vergelijk je trouwlocaties en leveranciers in heel Nederland, met filters op locatie en categorie, en neem je direct contact op met de locatie of leverancier zelf. Zo vraag je meteen na of een plek een officiële trouwlocatie is in die gemeente en welke data nog vrij zijn.

Bekijk bijvoorbeeld trouwlocaties in Utrecht, trouwlocaties in Amsterdam of trouwlocaties in Twente. Liever eerst rondkijken en leveranciers persoonlijk spreken? In de agenda met trouwbeurzen zie je welke beurzen er bij jullie in de buurt zijn.

Wat kost trouwen voor de wet?

Er bestaat geen landelijk tarief: elke gemeente stelt haar eigen prijzen vast, en die verschillen per dag, tijdstip en locatie. Twee voorbeelden van gemeentelijke tariefpagina's:

Bronnen: Súdwest-Fryslân en Eindhoven. Gemeenten passen hun tarieven regelmatig aan, dus kijk voor het actuele bedrag altijd op de site van jouw gemeente.

Wat valt op? Een zaterdag kan in dezelfde gemeente ruim het dubbele kosten van een doordeweekse dag. Daarnaast komen er vaak kosten bij voor een eigen trouwlocatie, een BABS van buiten de gemeente of een trouwboekje. Veel gemeenten bieden ook een eenvoudige of gratis ceremonie aan, meestal op vaste momenten en met een beperkt aantal gasten. In Maassluis kun je die niet via het gewone online reserveringssysteem boeken, vraag het dus apart na.

De melding zelf is in veel gemeenten gratis, zoals in Rijswijk. Voor een volledig beeld van het budget, van ceremonie tot feest, lees je wat een bruiloft in 2026 realistisch kost en wat een trouwlocatie kost.

Wat verandert er juridisch na het ja-woord?

Trouwen is meer dan een feest: jullie krijgen ook rechten en plichten tegenover elkaar. De belangrijkste op een rij.

Zorgen voor elkaar

Getrouwde partners hebben onder meer een onderhoudsplicht voor elkaar. Dat betekent dat jullie financieel voor elkaar moeten zorgen, ook als een van jullie zelf onvoldoende inkomen heeft.

Gemeenschap van goederen

Trouw je zonder iets te regelen, dan trouw je automatisch in gemeenschap van goederen. Sinds 1 januari 2018 is dat de beperkte gemeenschap van goederen. Daarin valt:

• wat jullie vóór het huwelijk al samen bezaten, inclusief gezamenlijke schulden;
• alles wat jullie tijdens het huwelijk krijgen, inclusief schulden;
• een onderneming die je tijdens het huwelijk start.

Wat buiten de gemeenschap blijft:

• bezittingen en schulden die vóór het huwelijk alleen van jou waren;
• erfenissen en schenkingen, voor of tijdens het huwelijk;
• een eigen onderneming die al bestond vóór het huwelijk, al moet de ondernemer de partner dan wel een vergoeding betalen.

Bij een scheiding krijgen jullie allebei de helft van wat in de gemeenschap valt. Bewaar daarom testamenten en schenkingsakten goed: kun je niet aantonen dat iets van jou alleen is, dan krijgt je ex-partner er de helft van. Willen jullie iets anders, bijvoorbeeld helemaal gescheiden vermogens of juist de algehele gemeenschap, dan regel je dat met huwelijkse voorwaarden bij de notaris. Dat moet vóór de trouwdag rond zijn, dus plan het gesprek met de notaris ruim op tijd, zeker als een van jullie een eigen bedrijf heeft of schulden meebrengt.

Naam en akte

Na de ceremonie maakt de gemeente de huwelijksakte op. Bij de melding kiezen jullie ook welke achternaam je na het huwelijk wilt gebruiken. Volgens de checklist van Rijksoverheid hoort die naamkeuze bij de zaken die je vooraf regelt.

Onze kijk: eerst de regels, dan de dag die bij jullie past

Wij zien elk jaar bruidsparen die verliefd worden op een locatie en pas daarna ontdekken dat de gemeente twaalf weken vooraf de melding wil hebben, of dat hun favoriete zaterdag al vol zit bij de trouwambtenaren. Dat is zonde, want de regels zelf zijn helder en goed te plannen.

Onze aanpak is daarom simpel: leg eerst de gemeente, datum en locatie samen vast. Kies een plek waarvan je zeker weet dat je er officieel kunt trouwen, en neem direct contact op met de locatie om beschikbaarheid en voorwaarden te checken. Daarvoor hebben we iktrouwmetjou.nl gebouwd: een overzichtelijk platform waar je trouwlocaties, trouwambtenaren, fotografen en andere leveranciers in heel Nederland vindt en filtert op regio en categorie.

Bij ons krijgt elke leverancier een gelijke kans en zichtbaarheid, zonder verborgen kosten of premium plaatsingen. Dat betekent dat jullie vergelijken op wat er echt toe doet: de plek, de mensen en de afspraken. Met de regels op orde en de juiste partners om je heen wordt de planning rustig, en de dag helemaal van jullie.

iktrouwmetjou.nl

Veelgestelde vragen

Hoe lang van tevoren moet je trouwen melden bij de gemeente?

De wet vraagt minimaal 2 weken vóór de trouwdag, en je kunt het maximaal een jaar van tevoren doen. Veel gemeenten hanteren een eigen, ruimere termijn: Rijswijk wil de melding uiterlijk 6 weken vooraf, Den Haag minimaal 12 weken. Kijk dus altijd op de site van de gemeente waar je trouwt.

Kun je in een andere gemeente trouwen dan waar je woont?

Ja. Je doet de melding bij de gemeente waar je wilt trouwen, niet per se waar je woont. Die gemeente bepaalt ook de tarieven, de beschikbare data en welke locaties zijn toegestaan.

Mag je trouwen zonder getuigen?

Nee, er moeten minimaal 2 en maximaal 4 getuigen van 18 jaar of ouder bij zijn. Heb je zelf geen getuigen, dan kan in sommige gemeenten, zoals Rijswijk, een gemeenteambtenaar getuige zijn. Vraag dat bij je eigen gemeente na.

Is trouwen in de kerk genoeg om getrouwd te zijn?

Nee, voor de wet telt alleen het huwelijk dat een trouwambtenaar voltrekt en dat in de huwelijksakte wordt vastgelegd. Een kerkelijke of persoonlijke ceremonie kun je daar mooi aan toevoegen, op dezelfde dag of op een andere dag.

Wat gebeurt er met onze spullen en schulden als we trouwen?

Sinds 1 januari 2018 trouw je automatisch in beperkte gemeenschap van goederen: wat je samen had en samen opbouwt, deel je; wat je vooraf alleen bezat en erfenissen blijven van jou. Wil je dat anders regelen, maak dan vóór de trouwdag huwelijkse voorwaarden bij de notaris.

Bronnen

• Rijksoverheid: waar moet ik aan denken als ik wil trouwen?
• Rijksoverheid: verschil tussen trouwen en geregistreerd partnerschap
• Rijksoverheid: verschil tussen huwelijk, partnerschap en samenlevingscontract
• Rijksoverheid: trouwen in gemeenschap van goederen
• Rijksoverheid: checklist geregistreerd partnerschap
• Gemeente Den Haag: huwelijk of geregistreerd partnerschap melden
• Gemeente Den Haag: melden als Nederlander in het buitenland
• Gemeente Rijswijk: melding voorgenomen huwelijk
• Gemeente Rijswijk: trouwlocaties
• Gemeente Maassluis: huwelijk melden (ondertrouw)
• Gemeente Utrecht: voorgenomen huwelijk melden
• Gemeente Súdwest-Fryslân: huwelijk en partnerschap
• Gemeente Eindhoven: soorten ceremonies

Aanbevelingen

• Buiten trouwen in Nederland: regels, locaties en een plan B
• Trouwen in de kerk: zo vind je een kerkelijke trouwlocatie in Nederland
• Trouwplanning checklist 2026: wat regel je wanneer?
• Trouwceremonie organiseren: van voorbereiding tot het jawoord